مهدى مهريزى و على صدرايى خويى
10
ميراث حديث شيعه
يافتههاى پيشين دربارهء تنها نسخهء خطّى به جا مانده از عيون الأخبار في مناقب الأخيار ، پيش از اين ، ذيل همين عنوان ، در ميراث حديث شيعه ، « 1 » به تفصيل ، سخن گفتهايم واز آن همه ، تنها تكرار اين چند جمله را ضروري مىدانيم كه : 1 . نسخهء اين كتاب ، در كتابخانهء واتيكان وعكسهايى از آن ، در كتابخانهء دانشگاه قاهره ، كتابخانهء آية اللَّه مرعشى قم ومركز احياى ميراث اسلامى در قم ، نگهدارى مىشود ودر فهرستنامههاى اين مراكز نيز برخى اطلاعات كتابشناختى ونسخهشناختى آن ، به قلم : لِوى دلّا ويدا ، فؤاد سيّد ، محمّد على حائري وسيد صادق اشكورى ، درج شده است . 2 . پيش از اين حقير ، ظاهراً همهء كساني كه دربارهء عيون الأخبارْ سخن گفتهاند ، آن را بر أساس صفحهء پيشانى نسخه ، به « محمّد بن علي الحسيني البغدادي » نسبت دادهاند كه شخصيّتى ناشناخته است . تلاش ما در آنچه پيش از اين دربارهء اين اثر ومؤلّف نوشتيم ، اثبات يكى بودن « محمّد بن علي الحسيني البغدادي » و « محمّد بن محمّد بن زيد بن علي الشريف البغدادي » بود واز قضا ، اين دومى ، محدّثى بسيار پرآوازه در تاريخ است كه رجاليان وتراجم نگاران ، عيون الأخبار را در ميان آثارش نشمردهاند ، گر چه بدون ذكر نام ، فراوان به تصنيفات حديثي أو اشاره كردهاند . « 2 »
--> ( 1 ) . ميراث حديث شيعه ، دفتر هفتم ، ص 213 - 261 . ( 2 ) . اگر در عبارت عبد الغافر فارسي كه در شرح أحوال فرزند شريف بغدادي ( سيّد أبو الرضا أطهر بن محمّد ) مىگويد : « سيّد السادات . . . مُطرّد العادات ، وأبوه كان من أفاضل السادة وأكثرهم ثروةً ، وله السماع العالي والتصانيف الحسان في الحديث والشعر وهذا النحل السّريّ » المنتخب من السياق ،